Polonia Volleyball Club EaglesPrevious Article
Atrakcje w PSU Newry - listopad/grudzień 2017Next Article
Aktualności
  • Polish Heritage DayW ramach drugiej edycji Polish Heritage Day zorganizowanych zostało 76 wydarzeń w całej Wielkiej Brytanii, które odbywały się w terminie od 5 maja do 4 czerwca. Również w Irlandii Północnej [...]
  • Wieści z PSS Enniskillen – maj 2018S.O.S z Enniskillen Gramatyka, ortografia, nowe literki, słówka, zadania i opracowania to podstawa na sobotnich lekcjach z języka polskiego. Ale zajęcia w Światowy Dzień Ziemi w klasie 1 rozpoczęliśmy piosenką pt. „Ziemia [...]
  • My Way w maju 2018!Wiosna w pełni! Kwiaty! Kolory! Wszystko to, co lubimy najbardziej. Tym razem dzieci wraz z rodzicami próbowały swoich sił we florystyce - z bibuły i papieru powstawały kwiaty. Wszystko ręcznie [...]

Magazyn dla Dorosłych i Dzieci w Irlandii Północnej – zapraszamy do lektury!

Weather Report ,
0°C

Polscy lotnicy w Irlandii Północnej

Interlinia+- AWielkość czcionki+- Wydrukuj artykuł
Polscy lotnicy w Irlandii Północnej

W czasie II wojny światowej tysiące polskich lotników i żołnierzy (mężczyzn i kobiet) służyło w oddziałach operacyjnych, szkoleniowych i jednostkach wspomagających Królewskie Siły Lotnicze (RAF) w Wielkiej Brytanii, jak również w Irlandii Północnej, gdzie na różnych lotniskach stacjonowało około stu pilotów i wielokrotnie więcej personelu pomocniczego z Polski.

Jedną ze stacji był RAF Aldergrove, gdzie w 1940 roku piloci myśliwców z dywizjonem 245 byli pierwszą eskadrą myśliwską, która miała być wykorzystana do celów obronnych w Irlandii Północnej. 35-letni porucznik lotniczy Jerzy Orzechowski został na krótko wysłany do eskadry 15 listopada 1940, przed którą służył w trzech eskadrach myśliwców RAF, w tym w polskim Dywizjonie 303, który odniósł najwyższe osiągnięcia w czasie Bitwy o Brytanię. Jako posiadacz polskiego Virtuti Militari (V klasa – Krzyż Srebrny), Krzyż Walecznych (KW) i Brytyjskiego Zaszczytnego Krzyża Lotniczego (DFC), przeżył wojnę i opuścił RAF w 1947 roku jako dowódca skrzydła.

Jeden z jego polskich kolegów z Aldergrove, 26-letni sierżant Franciszek Prętkiewicz, nie miał tyle samo szczęścia. Okres jego służby w eskadrze był krótki. 30 listopada w walce powietrznej bliskiego stopnia nad hrabstwem Antrim, myśliwiec Franciszka wymknął się spod kontroli z powodu awarii silnika. Franciszek zginął na miejscu, gdy jego samolot rozbił się w pobliżu Cushendall. Został pochowany na cmentarzu rzymskokatolickim św. Józefa w Glenavy, oddalonym o kilka kilometrów od Aldergrove. Do jego nagród zaliczono KW z baretką. Niektórzy polscy piloci stacjonowali również w RAF Aldergrove razem z 23. Jednostką Konserwacyjną, testującą szeroki zakres samolotów przed dostarczeniem ich do służby operacyjnej gdzie indziej.

Polscy piloci zaangażowani w wojskowe zadania obserwacyjne na lotniskach takich jak RAF Newtownards i RAF Belfast, także stawiali czoła codzienności. W dniu 23 kwietnia 1942 roku 23-letni sierżant Józef Pudełko z 6 Przeciwlotniczej Jednostki Obserwacyjnej zginął w momencie, gdy jego komunikacja i samolot Lysander, służący do holowania celów, rozbił się podczas startu w Belfaście. Tydzień później jego kolega, 22-letni sierżant Edward Lewandowski zginął, gdy jego Lysander zderzył się z kablami balonu zaporowego. Obaj mężczyźni zostali pochowani na cmentarzu rzymskokatolickim w Milltown w Belfaście.

To jednak w RAF Ballyhalbert w hrabstwie Down, w głównej bazie myśliwskiej Irlandii Północnej, gdzie stacjonowała zdecydowana większość polskich pilotów latających w latach 1943 i 1944 Spitfire’ami z polskimi dywizjonami 315 i 303, będącymi częścią RAF.

Do 1943 roku działalność Luftwaffe w Irlandii Północnej opadła w tak dużym stopniu, że piloci spędzali dużo swojego czasu na odpoczynku, witając nowych pilotów świeżo po szkoleniach operacyjnych, przeprowadzając rzadkie patrole nad konwojami żeglugowymi i ćwicząc różnorodne techniki lotów. Dla większości był to nudny czas frustrującego braku możliwości zaangażowania się w walkę z wrogiem, zaostrzonego czasem złymi warunkami pogodowymi.

Co gorsza, nadal trwały tragedie. Tym razem czterech pilotów, wszystkich z dywizjonu 315, będących ofiarami wypadków lotniczych. Trzech z nich zostało pochowanych na cmentarzu Ballycranbeg RC w pobliżu Ballyhalbert. Czwarty został pochowany na cmentarzu Movilla, w Newtownards, gdzie jego grób przylega do dwóch innych polskich grobów wojennych. W jednym spoczywa ciało pilota nocnego myśliwca, który tymczasowo przebywał w Newtownards. W drugim najstarszy polski lotnik pochowany w Irlandii Północnej, 48-letni dowódca skrzydła Władysław Heller, który był dowódcą Bombowej Brygady Lotniczej podczas wybuchu wojny. Jego samolot rozbił się w hrabstwie Antrim w październiku 1943, gdy podczas lotu nocnego wykonywał ćwiczenia z bazy na wyspie Isle of Man. Ich śmierć zwiększyła liczbę zgonów polskich pilotów, którzy zginęli w wypadkach do dziewięciu. Pod koniec wojny piętnastu polskich pilotów zostało pochowanych w Irlandii Północnej, dodatkowych sześciu było członkami załogi bombowca z Wellington, który rozbił się w grudniu 1943, spośród których jeden został pochowany na cmentarzu żydowskim w Belfaście.

Ci mężczyźni i ich poświęcenia dla wolności nie zostały zapominane. Podczas Dnia Pamięci w listopadzie maki i polskie kolory narodowe umieszczane są na ich grobach w kontekście chrześcijańskich i żydowskich uroczystości religijnych. Piloci, którzy zostali pochowani w Ballycranbeg są corocznie honorowani przez RAF kadeci lotnictwa z dywizjonu 2241, Newtownards. Miałem przywilej zostać zaproszony, aby wziąć wielokrotnie udział w złożeniu hołdu poległym na cmentarzu w Milltown.

Ernie Cromie
Ulster Aviation Society

Ulster Aviation Society – jest edukacyjną organizacją charytatywną, której członkowie są entuzjastami lotnictwa, posiadają muzeum lotnictwa na dawnym lotnisku RAF z czasów drugiej wojny światowej w Long Kesh niedaleko Lisburn, kolekcję Ulster Aviation. W zbiorach są wzruszające i namacalne przypomnienie o polskiej obecności w kraju podczas wojny – silnik Rolls-Royce Merlina z samolotu myśliwca sierżanta Prętkiewicza, który odzyskany został z miejsca awarii w 1984 roku.

0 komentarzy

Brak komentarzy Artykuł nie był jeszcze komentowany

Dodaj komentarz

Jako pierwszy Dodaj komentarz !

Only registered users can comment.

Historia

Polish Heritage Day

Polish Heritage Day   0

W ramach drugiej edycji Polish Heritage Day zorganizowanych zostało 76 wydarzeń w całej Wielkiej Brytanii, które odbywały się w terminie od 5 maja do 4 czerwca. Również w Irlandii Północnej [...]

Panel użytkownika

Aktualne wydanie Naszego Expressu

32372906_1832810557025112_8760833917688217600_n

Zapisz się do naszego newslettera!

Banner
Banner
Banner
Banner

Znajdź nas na Facebook’u

error: Zawartość strony jest chroniona!